Ik tap lichtjes op de toetsen van mijn toetsenbord in de hoop dat de aanraking van de toetsen ervoor zorgt dat de woorden vanzelf gaan stromen. Mijn beeldscherm is echter nog steeds leeg. I did all the preparations. Ik ging vroeg slapen, heb vanmorgen mijn ronde in de gym gedaan, gemediteerd, ontbeten en mezelf in een actieve werkhouding gepositioneerd op mijn bureaustoel terwijl de maximum concentration-playlist op Spotify op de achtergrond draait. Maar ik blokkeer. Ik voel de spieren in mijn keel verkrampen en mijn ademhaling wordt oppervlakkig. Misschien ben ik gewoon niet geschikt voor dit werk.

Het is een gedachte die meermaals door mijn hoofd schiet sinds ik freelance aan de slag ben gegaan als journalist en copywriter. Ik ga gebukt onder het imposter syndroom, ook wel het bedriegerssyndroom, en de afgelopen jaren heb ik hier vaker mee moeten dealen wat me over het algemeen best goed af ging. Nu even niet.

Nu moest ik het allemaal maar weten en een baas gaat mij nu echt betalen voor mijn full time amateursdiensten”

Imposter syndroom of faalangst

Het imposter syndroom is de angst om door de mand te vallen als professional. Je kunt nog zulke goede prestaties en successen leveren, toch is er dat stemmetje in je hoofd dat zegt: wanneer komen mensen erachter dat ik eigenlijk niks kan? Het lijkt op faalangst, maar het is niet helemaal hetzelfde. Bij het imposter syndroom weet je namelijk dat je het wel kunt, maar niet zo goed als anderen denken. Ook schrijf je successen vaker toe aan geluk of ideale omstandigheden.

Tijdens mijn studententijd waande ik me nog veilig tussen de muren van de hogeschool en uni. Fouten maken vond ik geoorloofd. Ik was immers nog maar een student en je bent daar om te leren. Vanaf het moment dat ik mijn diploma in ontvangst nam, sloeg de onzekerheid toe. Nu moest ik het allemaal maar weten en een baas gaat mij nu echt betalen voor mijn fulltime amateursdiensten. Zo voelde dat voor mij. Toen ik kort daarna leerde over het imposter syndroom, viel voor mij alles op zijn plek en voelde ik die onzekerheid verdwijnen als sneeuw voor de zon. Ook de ervaringsverhalen die ik las van zo veel mensen die er ook last van hadden, maakte dat ik me niet meer alleen voelde in dit gevoel.

Train je zelfverzekerdheid

Ik vond mijn eerste job ontzettend spannend, maar om door die pijn van stress heen te gaan, wist ik ook dat ik mijn zelfvertrouwen aan het trainen was. Net als dat jij je spieren traint in de sportschool en je sterker wordt door opzettelijk door die pijn te gaan, wordt je mentaal sterker door simpelweg ervaring op te doen.

Toch werkt dit in de praktijk niet altijd zo. Momenteel ben ik bezig om me verder in dit onderwerp te verdiepen en publiceer ik hierover volgende week een aantal artikelen in de media. Zo raakte ik in gesprek met Debbie Bouguenon en zij coacht met name vrouwelijke professionals en zzp’ers die worstelen met het imposter syndroom. Zij vertelde mij dat ze een fysiotherapeut als cliënt had die al meer dan 10 jaar werkzaam was en tóch overwoog om te stoppen met haar werk omdat ze dacht dat ze niet goed genoeg was. Simpelweg je meters maken is blijkbaar niet genoeg om die onzekerheid de kop in te drukken.

Ook Christine Lagarde, nota bene voorzitter van de Europese Centrale Bank, twijfelt aan zichzelf. Ik heb nog nooit een man gezien op zo’n positie die aan zichzelf twijfelt”

Debbie Bouguenon

Verschil tussen mannen en vrouwen

Ben je dan niet gewoon een onzeker zielig meisje? Hoor ik mensen denken. Maar onzekere momenten hebben we allemaal wel eens gehad. Het moment dat het imposter syndrome echt getriggerd wordt, is wanneer je iets gaat doen wat op de grens van je niveau ligt, vertelt Debbie. Het verschil tussen vrouwen en mannen is ook: hoe hoger vrouwen stijgen in een positie, hoe meer ze gaan denken: kan ik het echt wel? Helemaal wanneer ze terecht komen in een dominante mannencultuur waar ze als vrouw de uitzondering zijn. Mannen voelen zich juist beter wanneer ze in hogere posities komen. “Ook Christine Lagarde, nota bene voorzitter van de Europese Centrale Bank, twijfelt aan zichzelf”, geeft Debbie als voorbeeld. “Inmiddels heeft zij een manier gevonden om daarmee om te gaan, maar ik heb nog nooit een man gezien op zo’n positie die aan zichzelf twijfelt.”

Imposter syndrome bij zzp’ers

Nu ben ik geen hoofdredacteur van een toonaangevend fashion magazine, of ben ik verantwoordelijk voor duizenden banen bij een grote bank. I love my job en ik weet wat ik kan. Waarom krijg ik juist nu last van het imposter syndrome, vraag ik mij af. “Vooral als je als zzp’er begint, slaat het ineens toe”, legt Debbie uit. “Je moet jezelf vanaf nu als expert gaan verkopen en durven zeggen: ik weet hier zo veel van dat jij mij gaat betalen voor wat ik hierover weet. Je kunt gaan denken: weet ik echt genoeg? Heb ik echt die kennis?”

Veer in m’n reet

En ja… Ik ben de afgelopen weken een aantal keren op mijn bek gegaan. Ik trapte in de eerste valkuil door ontzettend veel klussen tegelijk aan te nemen waardoor ik soms met twee dingen tegelijk bezig was. Ja dan ga je fouten maken. Daar wordt je door een eindredacteur op aangesproken. Daar voel je je dan even kut om. Maakt mij dat een minder goede journalist? Ik denk het niet. Wel moet ik nu de verantwoordelijkheid nemen door uit te zoeken waar het misgaat, ervan leren en zorgen dat het niet weer gebeurt. En vergeet niet: we’re still in a f*cking pandamic. Ondanks alle tegenslagen van het afgelopen jaar heb ik toch maar mooi die stap gezet om zelfstandig verder te gaan. Laatst wees een vriend van mij erop hoeveel bewondering hij ervoor had dat ik zo snel de scherven heb kunnen oppakken, nu een tak van journalistiek beoefen waar ik nog niet zo bekend mee ben en tegelijkertijd meer ben gaan verdienen dan toen ik in loondienst was. Dat verdient een kleine pluim. Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik weet van mezelf dat ik ga denken dat ik het niet kan. Maar ik doe het toch.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s